Zomerse leestips van Planders: drie boeken die iedere organisatieadviseur/leider zou moeten lezen

De zomer is voor veel mensen hét moment om eindelijk dat boek te lezen waar je tijdens het jaar niet aan toekomt.

Ook bij Planders grijpen we de vakantieperiode aan om nieuwe inzichten op te doen, bestaande overtuigingen uit te dagen en ons vak verder te verdiepen. Want organisaties veranderen voortdurend. Dan vinden wij dat adviseurs dat ook moeten blijven doen.

Daarom zijn wij ieder jaar aanwezig bij de uitreiking van de Ooa–Sioo Boek van het Jaar. Niet alleen omdat het prachtige evenementen zijn op bijzondere locaties in Nederland, maar vooral omdat deze prijs ieder jaar laat zien welke nieuwe inzichten het vakgebied verder brengen.

Managing Partner Gerard Nauta deelt daarom graag zijn persoonlijke leestips voor deze zomer. Geen willekeurige managementboeken, maar drie recente winnaars van de Ooa–Sioo Boek van het Jaar.  Alle drie hebben inmiddels een vaste plek gekregen in de bibliotheek van Planders.


2023 – Rolswitch – Dees van Oosterhout

Veel adviseurs herkennen het.

  • Je begint als inhoudelijk expert.
  • Even later faciliteer je een sessie.
  • Daarna coach je een leidinggevende.
  • En voordat je het weet bemiddel je tussen twee belangen.

Maar sta je eigenlijk nog wel stil bij de rol die je op dat moment vervult?

Rolswitch maakt iets zichtbaar waar veel adviseurs dagelijks mee worstelen: het bewust schakelen tussen verschillende professionele rollen. Niet alleen dát je verschillende rollen hebt, maar vooral hóe je daar bewust tussen wisselt. Is dat niet een van de belangrijkste kwaliteiten van de moderne adviseur.

Binnen mijn adviesopdrachten herken ik dit dagelijks.

Organisatieadvies gaat allang niet meer over het geven van een goed advies. Soms ben je regisseur, soms procesbegeleider, soms kritische spiegel en soms juist degene die tijdelijk rust brengt.

De kracht zit niet in één rol perfect beheersen.

De kracht zit in weten welke rol de situatie van je vraagt.

Dat maakt Rolswitch voor ons een boek dat iedere adviseur gelezen zou moeten hebben.


2024 – Samenwerken aan maatschappelijke opgaven – Manon de Caluwé & Edwin Kaats

Als er één ontwikkeling is die wij de afgelopen jaren steeds sterker zien, is het deze: De meest ingewikkelde vraagstukken laten zich niet meer oplossen binnen de grenzen van één organisatie.

Vrijwel iedere maatschappelijke opgave vraagt samenwerking tussen organisaties met verschillende belangen, verschillende verantwoordelijkheden en verschillende culturen.

Precies daarom sprak dit boek mij zo aan.

De jury noemde het zelfs een mogelijk "lijfboek" voor adviseurs die werken aan complexe samenwerkingsvraagstukken. Het boek combineert praktijkervaring met concrete modellen en handvatten voor iedereen die werkt aan hardnekkige maatschappelijke opgaven.

Dat herken ik volledig: Onze opdrachten draaien zelden alleen om processen of structuren.

Vaak draait het om het organiseren van samenwerking tussen organisaties die elkaar nodig hebben, maar niet vanzelfsprekend dezelfde taal spreken.

Juist daar ontstaat de echte veranderopgave.


2026 – De logica van de lappendeken – Hans Vermaak

De winnaar van 2026 sluit misschien nog wel het meest aan bij de vraagstukken waar organisaties vandaag voor staan en waar ik mee te maken krijgt.

Hans Vermaak laat zien dat veel complexe vraagstukken eigenlijk van iedereen én tegelijk van niemand zijn.

  • Niemand heeft de volledige regie.
  • Niemand beschikt over alle kennis.
  • Niemand kan het alleen oplossen.

Het antwoord van Hans is verbindingswerk.

Niet proberen alles centraal te organiseren, maar leren hoe je verschillende initiatieven, belangen en perspectieven met elkaar verbindt.

De jury noemde dit zelfs fundamentele veranderkunde. Het boek biedt adviseurs een robuuste praktijktheorie om bewust en methodisch verbindingen te leggen over organisatiegrenzen heen.

Dat raakt precies aan waar ik en wij als Planders dagelijks mee bezig zijn.

Wij geloven namelijk dat duurzame verandering zelden ontstaat door één groot plan.

Ze ontstaat doordat mensen, teams en organisaties elkaar weten te vinden rondom een gezamenlijke ambitie.

Verbindingswerk dus.

Waarom juist deze drie boeken?

Wat mij opvalt, is dat deze drie winnaars samen eigenlijk de ontwikkeling van ons vak laten zien en daarmee de activiteiten van Planders.

  • Rolswitch gaat over de professional die zichzelf kent.
  • Samenwerken aan maatschappelijke opgaven gaat over organisaties die samen meer moeten bereiken dan afzonderlijk mogelijk is.
  • De logica van de lappendeken gaat over het verbinden van mensen en organisaties rondom complexe maatschappelijke vraagstukken.

Van jezelf... naar samenwerken...naar het grotere systeem.

Dat is precies de beweging die ik ook zie binnen het organisatieadvies.

Steeds minder de adviseur die het antwoord komt brengen.

Steeds meer de adviseur die helpt om beweging te organiseren.

Een persoonlijke leestip

Iedere zomer neem ik bewust de tijd om mijn eigen denken weer even uit te dagen.

Niet om bevestigd te krijgen wat ik al wist.

Maar juist om nieuwe perspectieven te ontdekken die ik morgen weer mee kan nemen naar onze opdrachtgevers.

Deze drie boeken hebben dat allemaal gedaan.

Daarom staan ze inmiddels niet alleen in mijn boekenkast, maar ook in de vaste bibliotheek van Planders.

Werk je als organisatieadviseur, veranderaar, leidinggevende of bestuurder?

Dan durf ik deze drie boeken van harte aan te bevelen.

Fijne zomer en vooral: veel leesplezier.

— Gerard Nauta

Managing Partner | Planders